İşten çıkarılan işçi işten çıkarılma hakları olarak işçilik alacakları için dava açabilir veya işe iade davası açabilir.

İşçilik alacakları şunları içerir:

• Kıdem tazminatı,
• İhbar tazminatı,
• Fazla mesai ücreti alacağı,
• Ücret alacağı,
• Yıllık izin alacağı,
• Ulusal Bayram ve Genel Tatil günleri alacağı,
• Asgari Geçim İndirimi alacakları,
• Hafta tatili alacağı vs.

Belirtmek gerekir ki; işçinin işe iade davası açabilmesi için iş güvencesine tabi olması gerekmektedir.

İşçinin İş Güvencesi

• Belirsiz süreli iş sözleşmesi bulunması,
• İşçinin o iş yerinde en az 6 ay çalışması bulunması,
• İşçinin işverenin vekili konumunda bulunmaması,
• İşverenin 30 ya da daha fazla işçi çalıştırılıyor olması

hallerinde işçinin iş güvencesi olduğu kabul edilir.

İş güvencesine tabi olmakla birlikte işe iade istemeyen veya iş güvencesine tabi olmayan işçiler İş Mahkemesinde işçilik alacakları için dava açabileceklerdir. Dava açılmadan önce arabuluculuğa başvuru zorunludur.

İşten Çıkarılan İşçiye Ne Ödenir?

İşten çıkarılan işçiye ödenecek alacak kalemleri arasında kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla mesai alacakları, yıllık izin alacağı, ücret ve AGİ alacakları, hafta tatili alacağı, yıllık izin ücreti alacağı, UBGT gibi alacaklar en yaygın alacaklar olarak sayılabilecektir. Bunlara ek olarak işçinin somut olaya göre hak kazandığı alacakları olur. Bunların en iyi şekilde değerlendirilmesi için iş hukuku avukatından hukuki yardım alınmasında fayda bulunmaktadır.

İşten Çıkarılan Bir Kişi Ne Kadar Tazminat Alır?

İşçinin kaç yıl o iş yerinde çalıştığı tazminatın belirlenmesinde büyük önem arz eder. İşçinin, ihbar tazminatı, ayrımcılık tazminatı, kötüniyet tazminatı, sendikal tazminat, haksız fesih tazminatı, manevi tazminat gibi alacakları da olabilir. Mesela 6 ay dolmadan işten çıkarma tazminatı 14 günlük ihbar süresi üzerinden hesaplanacak, diğer tazminatlar ise somut olaya göre değerlendirilecektir.

1 Yıl Dolmadan İşten Çıkarılan İşçinin Hakları Nelerdir?

1 yıl dolmadan işten çıkarılan işçinin hakları arasında kıdem tazminatı bulunmamaktadır. Örneğin 6 ay dolmadan işten çıkarılma durumunda kıdem tazminatına hak kazanılamaz. İşçinin aynı işveren nezdinde 1 yıl ve üstü çalışması durumunda kıdem tazminatı hakkı olacaktır.

1-10 yıl çalışma süresinde tazminat hesaplama

İşçinin çalışması 1 yıl ile 10 yıl arasında ise, kıdem tazminatı aylık brüt maaşı tutarı ve kıdem süresi çarpımı kadardır. 10 yıldan fazla çalışma süresi bulunan işçilerin ise her sene için brüt maaşın 3.5 günlük tutarı kadar kıdem tazminatı ödenir. Burada hesaplamalar bilirkişilerce yapılacaktır. Kesin miktarlara ancak bu hesaplamalar sonucunda ulaşılacaktır.

İş Davasında Neler Talep Edilebilir?

İşçinin işten çıkarılması durumunda mahkemeden talep edebileceği dava konuları aşağıdaki gibi sayılabilecektir.

İşe İade Davası

İşe iade davasını işçinin açtığı davadır. Bu dava iş sözleşmesinin feshedildiğine dair bildirim kendisine tebliğ edildikten sonra en geç 1 ay içerisinde açılır. Davanın gerekçesi feshin haksız olduğudur ve işe iade edilmesi talep edilir.

Hizmet Tespit Davası

Ülkemizde zaman zaman işçilerin hizmet süreleri SGK’da eksik bildirilebiliyor. Yani sigorta primi eksik yatırılmış sigortalı işçiyi işten çıkarma mevcut olabilir. Bununla birlikte işveren kıdem tazminatından ve diğer haklardan doğan alacaklardan kısmak için kötü niyetle işçileri işe giriş ve çıkış yaptırabilmektedir. Bazen de işçiler tüm çalışması boyunca sigortasız gösterilebiliyor.  Tüm bu durumlarda hizmet tespit davası açılabilir.